Plis pase 68 000 Ayisyen te ranvwaye nan peyi yo nan premye trimès 2026, selon Gwo Jwoupman pou Apatriye ak Refijye (GARR). Chif sa a reprezante yon ogmantasyon konsidereb pa rapò ak 55 000 ranvwaye ki te fèt sou menm peryòd nan 2025. Done yo te prezante nan yon konferans de pres nan Pòtoprens, le 6 me 2026.
Dapre Stenley Orbruth Doriscar, responsab komunikayon GARR, ogmantasyon sa a reflete agravasyon krizy umanitè ak sekirite nan Ayiti, ki fasilite reintegrasyon rapatriye yo. « Chif sa yo montre jan kritike kondisyon umanitè a ye », li te di. « Ak krizy kounye a, nou pa kapab ede efikasman anpil moun pou yo reintegren apre yo te ranvwaye.
» Pwochen peyi ki te ranvwaye Ayisyen yo se Repiblik Dominikèn, Etazini, Bahamas, Tèks ak Kaykos, Jamaïk, Kanada ak Pòto Rico. Majorite nan yo (plis pase 21 000 nan masi selman) soti nan Repiblik Dominikèn, atravè post frontyè Ouanamint, Beladè, Malpas ak Ansapit.
Nan mitan rapatriye yo, genyen moun vulnerab : 121 fanm jwenn, 246 manman ki aleyte, plis pase 100 moun ak enfimite, ak 229 timoun ki pa genyen grenn. GARR kondeyann kondisyon detansyon abiziv, diskriminasyon ak vyolans ke migran Ayisyen yo sibi anvan yo te ranvwaye.
« Beaucoup de migrants haïtiens subissent des discriminations, des mauvais traitements et des abus racistes lors des opérations de déportation, sous le silence d’un système basé sur l’impunité », Doriscar te di. « Malgré leur contribution aux économies des pays d’accueil, leurs droits continuent d’être bafoués.
» Krizy nan Ayiti, ki gen ladan enfimite jeneralize ak efondrement ekonomik, pousye anpil moun pou yo kite peyi a malgre risk yo. Dapre GARR, 85% nan Ayisyen ranvwaye an 2025 te kite peyi a pou rezon ekonomik, pandan ke 6% te site enfimite kom rezon prensipal.
Vyolans gang yo, ki kontwole gran pati zon metropol Pòtoprens ak wout ki pi enpòtan, te deplase plis pase 1,4 milyon moun. Deteriorasyon kondisyon lavi — ak plis pase 5 milyon moun nan enfimite alimantè akit — agrave sitiyasyon an. GARR ap rele peyi akwaye pou yo respekte dwa migran Ayisyen yo epi sispann pratik abiziv yo.
Gwo jwoupman an ap mande otorite Ayisyen pou yo reze pwoblèm ki fè moun kite peyi a, tankou enfimite, efondrement ekonomik ak manke sèvis de baz. « Lakay se pi bon kote pou chak Ayisyen ta renmen viv san risk lavi li ak san li pa genyen vyolans nan yon peyi etranje », Doriscar te di.
« Leta dwe bay dokiman vwayaj adik epi kreye kondisyon lavi dekent pou ankouraje Ayisyen de l’étranger à rentrer volontairement, plutôt que d’être deportés. »


